Гісторыя Агратурызм Краязнаўства і батаніка

Краязнаўства і батаніка

-

- Рэклама -

«Вэсна» і кветнік гарадчанак

 Нельга ўявіць краявіды Давыд-Гарадка без Гарыні і без агародаў, усланых розна­каляровым дываном дэкаратыўных кветак. А яшчэ Гарадок вы­лучаецца не­ар­дынарным заняткам жыхароў – гэта продаж насення кветак і агарод­ніны, які тут завецца вэсна.

Так гістарычна склалася, што гараджане спрад­веку карміліся сама­туж­нымі про­мыс­ламі, у тым ліку і вы­рошчваннем насення, бо ў не­вялікім палес­кім гарадку амаль не было пра­мысловасці. Асабліва востра паў­стала пытанне занятасці насель­ніц­тва пасля таго, як у 1961 го­дзе горад страціў статус раённага цэнтра. Працы не стала, а жыць трэба. Тады і рас­пачаўся масавы занятак, промысел – вырошчванне насення на продаж. Была зямелька каля хаты, былі працавітыя рукі і гандлёвая жылка, а галоўнае – дзеці, якіх трэба было падняць на ногі.

Шматвяковы занятак гандляр­ствам узбагаціў мясцовую лексіку лаканіч­нымі выразамі: «Лычко товар продае», «Лычко товар красіць», давыд-гарадоцкія мас­такі пры­думалі рэкламныя дошчачкі-этыкеткі (цікеткі) з малюнкамі раслінаў і іх на­звамі. Гэты сама­бытны жыва­піс, наро­джаны жыццёвым клопатам, не мае аналагаў.Чытаць далей…

I менавіта ў шасцідзясятыя гады на мясцовай глебе пад­растала таленавітае пакаленне гарад­чукоў. З цягам часу турботы і клопаты бацькоў пра хлеб на­дзённы знайшлі свой ад­бітак у творчасці маладых аўтараў, а самі на­звы іх ранніх твораў глыбока сімвалічныя. Вобразна кажучы, густа ўзышло «Насенне» празаіка Ула­дзіміра Глушакова і яркімі краскамі за­квіт­нела шмат­гранная творчасць Георгія Марчука – аўтара рамана «Кветкі правінцыі». Ад края­відаў родных мясцінаў, дзе «шольсія шафранна ззяе», дзе «цвіла мядовая меліса і сальвія ў Гарынь цякла…», чэрпае сваё на­тхненне паэт Леа­нід Дранько-Майсюк. Яго паэзія ўвабрала ў сябе шмат­колерную палітру фарбаў на­вакольных агародаў, агарод­чыкаў і кветнікаў, якія да­глядаюць і песцяць руп­лівыя гарад­чанкі. I не толькі да­глядаюць, але і даюць раслінам мясцовыя назвы. Гэтыя назвы паэт акрэсліў трапным слова­злучэннем – дыялектны кветнік.

Як толькі сыходзіў снег і сонейка прагравала зямельку, гарадчанкі пачыналі ўвіхацца на агародах, іх што­дзённая праца, акрамя ня­дзелі ды святаў, доў­жылася аж да за­маразкаў. Перш-наперш уладж­валі квет­нікі перад хатай: пад­рых­лівалі глебу, па­праў­лялі межы, а там-сям, дзе за зіму пад­мерз­лі расліны, са­джалі новую ра­саду. Неў­забаве рас­крывала пупышкі прымула-перша­цвет, за­цвіталі ружа­ва­тыя ста­кроткі і жоўты алісум, цікаў­нымі вочкамі па­глядалі навокал браткі, цяг­ну­лі­ся да сонейка нарцысы і цюльпаны, пра­клёў­валіся блакітным колерам не­забудкі.

Паступова ўскопваліся грады, са­дзіліся вы­садкі буракоў і морквы, сеялася на­сенне гарод­ніны і кветак, прычым за­сяваўся кожны кавалачак зямлі, бо «грэх, коб зэмэлька пустовала», пры­гавор­валі старыя лю­дзі.

Пасяўная заканчвалася ў маі. Нездарма ж тут бытуе прымаўка: «Май – то сажай, а юнь – на зэмлю плюнь». Не паспеюць за­сеяць грады, як пачыналася пра­полка. А тут ужо не драмі – пільнуй тое, з чаго хлеб ясі. Не­аб­ходна і зямельку пад­варушыць, паліць і пад­карміць расліны, па­ставіць тычкі на вы­садкі і пад­вязаць іх.

(…)

Цяпер няма тае паўна­воднай Гарыні, што спрад­веку бруіла пад вок­намі гарад­чукоў. Рака змушана нясе свае воды па аб­вод­ным канале, а старое рэчышча па­ступова мялее і звуж­вае свае берагі. Няма ўжо і тых агародаў, дзе пышна красавалі кветкі-краскі. Пасля рас­паду Саюза стала менш рынкаў збыту на­сення, і былыя квет­нікі на дзеда­вых пляцах унукі за­сей­ваюць газоннай травой.

Але кожнай вясной напамінам-да­корам пра­біваюцца скрозь траву купкі не­за­будак і доўга-доўга гля­дзяць у бяз­доннае блакіт­нае неба.

 Таццяна Стахейка, г. Мінск

(Цалкам артыкул чытайце ў №№ 15 – 16 “Краязнаўчай газеты”)

Уладзiмiр Гiлеп
Уладзiмiр Гiлепhttp://www.bfk.by
Галоўны рэдактар

НАПІСАЦЬ АДКАЗ

Калі ласка, увядзіце ваш каментар!
Калі ласка, увядзіце ваша імя тут

Апошнія навіны

Падпішыцеся самі, падпішыце родную школу — інструкцыя, як аформіць падпіску праз інтэрнэт

Як падпісацца на «КРАЯЗНАЎЧУЮ ГАЗЕТУ» не адыходзячы ад камп'ютара? Зрабіць гэта цяпер можна на сайце «Белпошты». Для гэтага:

Школьнае краязнаўства

Дзеля развіцця навукова-даследчай дзейнасці як эфектыўнага чынніка павышэння якасці адукацыі і ўсебаковага развіцця асобы навучэнцаў пры канцы...

Унук – пра дзеда, майстра фатаграфікі

Асабістымі ўспамінамі пра знакамітага майстра мастацкай краязнаўчай фатаграфіі Яна Булгака падзяліўся яго ўнук Богдан Булгак. (Нагадаем нашым...

Да ўвагі! Полацк!

Сёння часам можна пачуць: «Навошта нам Полацк? Нам хапае і гісторыі Вялікага Княства Літоўскага». Гэтыя людзі забылі,...
- Рэклама -

Жыццё для працы, для кніг, для людзей

Хачу расказаць пра свайго прадзеда Васiля Паўлавіча Голуба, дзеда майго бацькі. Нарадзiўся ён у вёсцы Параслішча Акцябрскага...

«Зносіны» з мінуўшчынай

«Малая радзіма – вялікая гісторыя» – пад такой назвай у Пескаўскай сельскай бібліятэцы адбылося чарговае пасяджэнне аматарскага аб'яднання...

Варта прачытаць

Школьнае краязнаўства

Дзеля развіцця навукова-даследчай дзейнасці як эфектыўнага чынніка...
- Рэклама -

Вам таксама можа спадабацца
Рэкамендуем вам